W ostatnich latach zauważam tendencje osłabiające zdolności słuchu fonematycznego, szczególnie wśród dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Niewłaściwe podejście do ćwiczeń słuchowych, zbyt mała liczba aktywności rozwijających tę umiejętność oraz brak odpowiednich narzędzi diagnostycznych mogą prowadzić do trudności w rozróżnianiu fonemów. Regularne i odpowiednio dobrane zadania, polegające na rozpoznawaniu, rozróżnianiu i manipulowaniu dźwiękami mowy (fonemami), przyczyniają się do poprawy tej umiejętności. 
Poniżej przedstawiam przykłady ćwiczeń, które mogą pomóc w rozwijaniu słuchu fonematycznego:
1. Wyszukiwanie i wyróżnianie dźwięków w słowach
Zadanie: Dziecko lub uczestnik ćwiczenia słucha słów i ma za zadanie wyodrębnić określony fonem (np. dźwięk na początku, w środku lub na końcu słowa).
Przykład: Słuchaj słowa „kot” i wskaż, który dźwięk słyszysz na początku (w tym przypadku /k/).
2. Segregowanie słów na podstawie dźwięku
Zadanie: Podaj dziecku zestaw słów i poproś, aby pogrupowało je w zależności od wspólnego dźwięku.
Przykład: Słowa „dom”, „domek”, „duży” – wyróżniamy wspólny dźwięk na początku: /d/.
3. Dodawanie i usuwanie dźwięków
Zadanie: Proponowanie słów i ćwiczenie dodawania lub usuwania dźwięków, co pozwala ćwiczyć fonematyczną manipulację.
Przykład 1: Jakie słowo otrzymasz, jeśli usuniesz /k/ z wyrazu „kot”? (Odpowiedź: „ot”).
Przykład 2: Jakie słowo powstanie, jeśli dodasz dźwięk /p/ na początek słowa „łat”? (Odpowiedź: „płat”). 
4. Rymowanie
Zadanie: Podaj dziecku słowo i poproś o podanie innych słów, które rymują się z tym słowem.
Przykład: Podaj słowo „mama” i poproś, aby dziecko wymieniło inne słowa, które rymują się z „mama” (np. „dama”, „sama”).
5. Dźwięki na początku i końcu słowa
Zadanie: Poproś dziecko, aby wskazało dźwięk na początku lub końcu słowa.
Przykład: W słowie „pies” dźwięk na początku to /p/, a na końcu to /s/.
6. Rozdzielanie słów na sylaby
Zadanie: Podaj słowo i poproś dziecko o podzielenie go na sylaby, co pomaga rozwijać zdolności słuchowe związane z segmentacją fonematyczną.
Przykład: Słowo „muzyka” dzieli się na trzy sylaby: mu-zy-ka.
7. Słuchowe rozpoznawanie fonemów
Zadanie: Wypowiedz kilka słów i poproś, aby dziecko rozpoznało w nich określony dźwięk.
Przykład: Słowa: „ser”, „zamek”, „sznurek” – proszę wskazać, które z tych słów zawiera dźwięk /s/. (Odpowiedź: „ser”).
8. Zabawy z głoskami w słowach
Zadanie: Proponowanie zabawy z głoskami (np. zmiana dźwięków w słowach).
Przykład: Zmiana dźwięku w słowie „baba” na dźwięk /k/: powstaje słowo „kaka”.
9. Ćwiczenia z rymowankami 
Zadanie: Używanie rymowanek i wierszyków, które pomagają rozwijać umiejętność słuchowego wyodrębniania dźwięków w słowach.
Przykład: Prośba, aby dziecko dopasowało słowa do rymu: „Na polu rośnie…”, „Słoń ma duże…”.
10. Słuchanie i powtarzanie
Zadanie: Prośba o powtarzanie słów, które zawierają różne fonemy (np. trudne dźwięki).
Przykład: Powtórz słowo „strzała”, „szczyt”, „pszczoła” – pomagając w wyodrębnianiu trudnych dźwięków.
Ćwiczenia słuchu fonematycznego
są kluczowe dla rozwoju umiejętności językowych, poprawiają zdolność rozróżniania dźwięków mowy, co jest niezbędne do skutecznego czytania, pisania i rozumienia języka. Regularne praktykowanie tych ćwiczeń pomaga w rozwijaniu zdolności analizowania i przetwarzania mowy.