Praca w zespołach interdyscyplinarnych jest coraz częściej propagowana na polskiej scenie medycznej. Specjaliści różnych dziedzin łączą swoje siły i umiejętności, żeby jak najlepiej pomóc pacjentom. Holistyczne spojrzenie na człowieka pozwala na dokładniejszą diagnozę oraz ustalenie indywidualnego planu leczenia.
Jest pewne trio, które aż ciężko uwierzyć, że dopiero od kilku lat zaczęło ze sobą ściślej współpracować: logopeda, ortodonta i fizjoterapeuta.
Leczenie logopedyczne często wymaga współdziałania specjalistów z dziedziny ortodoncji i fizjoterapii.
Opiszę to na przykładzie mojego pacjenta – Pana X.
W lipcu zadzwonił do mnie dwudziestokilkuletni mężczyzna. Gdy zapytałam w czym jest problem i jak mogę pomóc, powiedział: „Chciałbym lepiej mówić”. Podczas rozmowy zauważyłam, że Pan X mówi szybko, dość niechlujnie i niewyraźnie, ale nie wiedziałam jeszcze, co tak naprawdę może być tego przyczyną. Umówiliśmy się na pierwszą konsultację.
Rzeczywiście, mowa Pana X była trudna w odbiorze. Zdiagnozowałam sygmatyzm interdentalny oraz rotacyzm. Już po paru minutach wiedziałam, co odpowiada za te wady wymowy. Dogłębna diagnoza jedynie utwierdziła mnie w tym przekonaniu.
Najważniejsze przyczyny to:
- Wada zgryzu – tutaj głównie zgryz otwarty (nieprawidłowe ustawienie górnych i dolnych zębów względem siebie).
- Brak prawidłowej pozycji języka – brak pozycji wertykalno-horyzontalnej.
- Zaburzenia funkcji połykania.
- Ustny tor oddechowy.
- Wada postawy.
I co dalej?
Tutaj właśnie potrzebna jest współpraca specjalistów z różnych dziedzin.
Powiedziałam Panu X, że nad prawidłową pozycją języka, prawidłowym torem oddechowym i odpowiednim połykaniem możemy wspólnie pracować, a później nad wadami wymowy, ale jeśli chce uzyskać satysfakcjonujące efekty terapii powinien udać się również do ortodonty (wada zgryzu) oraz fizjoterapeuty (wada postawy).
Terapia ortodontyczna wspomaga oraz ułatwia leczenie logopedyczne i odwrotnie. Przyczynia się do skrócenia czasu leczenia oraz zapobiegania nawrotom. Istotnym elementem terapii logopedycznej jest przywrócenie równowagi mięśniowej w obrębie jamy ustnej oraz eliminacja szkodliwych nawyków. Jest to spójne z działaniami ortodontycznymi.
Terapia logopedyczna może towarzyszyć leczeniu ortodontycznemu lub je poprzedzać jak w sytuacji kiedy pacjent jest jeszcze zbyt młody na podjęcie leczenia ortodontycznego, ale można już podjąć profilaktykę logopedyczną.
Współpraca logopedy z fizjoterapeutą umożliwia całościowe spojrzenie na pacjenta z uwzględnieniem zaburzeń czynnościowych w obrębie ciała, w tym dysfunkcji stawów skroniowo- żuchwowych oraz wad postawy. Wiele najnowszych badań pokazuje jak wielki wpływ na zgryz ma postawa. Całe nasze ciało działa jak jedna wielka maszyna. Napięcia i ograniczenia w jednym obszarze powodują przenoszenie tych napięć na obszar bardziej odległy. Czasem ustawienie stóp lub rotacje w miednicy mają bezpośrednie przełożenie na ułożenie głowy, zgryz i pracę stawów skroniowo-żuchwowych.
Wracając do mojego pacjenta.
Pan X podjął terapię logopedyczną, ale nie odwiedził jeszcze fizjoterapeuty i ortodonty.
Jak myślicie, czy terapia logopedyczna raz w tygodniu (bez leczenia u ortodonty i fizjoterapeuty) przyniesie duże efekty?
